نگهداری از بلبل نیاز به درنظرگیری یکسری عوامل مهم و اطلاعات کاملی دارد که بتوانید باتوجهبه آنها، دست به پرورش این پرنده آوازخوان در خانه بزنید. ازاینرو برای نگهداری و مراقبت از بلبل در خانه باید دانشی در زمینه تغذیه، بهداشت، محیط زندگی و سایر موارد داشته و بتوانید توجه و رسیدگی کاملی به این پرنده زیبا کنید. ما در ادامه این مطلب از تولیدی قفس پژاوند توضیحات کاملی درباره آموزش پرورش و روش نگهداری بلبل ارائه می دهیم تا بتوانید از این پرنده خوش آواز به راحتی نگهداری کنید.
۵ نکته مهم در آموزش پرورش و روش نگهداری بلبل
بلبل جزو پرندگان باهوش و خوشصدایی است که بهراحتی امکان تقلید صدای پرندگان را دارد. زمان خواندن آواز این پرنده فصل بهار و اوایل تابستان بوده که آوازهای آن از نتهای گوناگونی برخوردار میباشند.
اگر شما هم به دنبال نگهداری و پرورش بلبل هستید، باید پیش نیازهایی را در نظر گرفته و بر اساس اطلاع از روش نگهداری از بلبل پیشروی کنید. چرا که نگهداری از بلبل در منزل نیز دارای اصول خاصی بوده و به همین راحتی هم قابلانجام نیست. برخی از پیش نیازهای پرورش بلبل عبارتند از:
۱.تغذیه مناسب بلبل
تغذیه یکی از فاکتورهای مهمی است که روی روند رشد و پرورش بلبل و هر پرنده دیگری نقش حیاتی را ایفا میکند. رژیم غذایی آنها باید حاوی ویتامین، پروتئین و مواد معدنی کافی باشد تا هیچ احساس کمبودی در بدنشان به وجود نیاید. معمولا غذای بلبل شامل مواردی از جمله دانه، میوه، سبزیجات و حشرات است. این تغذیه در صورتی مفید است که حاوی انواع میوه، سبزیجات، حبوبات، غلات و دانهها باشد و بتواند پروتئین، ویتامین، چربی و مواد معدنی بدن بلبل را تأمین کند. همچنین باید بدانید که مصرف شکلات، قهوه و نوشیدنی کافئیندار، غذاهای شور و شیرین و سایر موارد برای بلبل مضر است.:
۲.شرایط محیطی مناسب برای بلبل
برای اینکه بتوانید بلبل شاداب و خوشصدایی را پرورش دهید، باید محیط زندگی با شرایط آبوهوایی مناسب را برای نگهداری پرندهتان انتخاب کنید. محیطی که برای نگهداری از قفس انتخاب میکنید، باید دارای نور طبیعی خورشید و دمای مناسبی باشد. بلبلها جزو پرندگانی هستند که به رطوبت مناسب و کافی نیاز دارند. البته باید بدانید که زندگیکردن آنها در قفس کار بسیار سختی است و برای این کار باید دست به نگهداری از بلبل از حدود ۲۰ روزگی بزنید.
۳.آموزش و رشد
برای یاد دادن صدا و کلمات خاص به بلبل باید از صبوری بسیاری برخوردار باشید. روش پرورش بلبل و آموزش به آن با تمرین و تکرار مداوم ممکن است که بلبل با شنیدن آنها بهمرورزمان میتواند از شما تقلید کند. البته برای اینکه بتوانید یاددهی موثری را تجربه کنید، میتوانید صبحها و عصرها اقدام به آموزشدادن نمایید. همچنین اینکه اگر میخواهید که پرندهتان تمرکز بالایی داشته و بهراحتی صداها و کلماتی که میگویید را یاد بگیرد، آموزش را در محیط ساکت و بدون اضطرابی انجام دهید.
۴.بهداشت و نظافت بلبل
رعایت بهداشت و نظافت نیز موضوع مهمی است که میتواند منجر به حفظ سلامت بلبل و داشتن محیط زندگی ایمنی شود. این پرندگان نیز عاشق نظافت و حمامکردن هستند و بهتر است که به بهداشت آنها اهمیت دهید. همچنین نباید نظافت قفس بلبل و ظروف آب و غذای آنها را از یاد ببرید و میتوانید با قرار دادن ظرف مناسب برای حمام، امکان تمیزکردن خود را به بلبل بدهید.
نظافت بلبل به حمامکردن آن برمیگردد که باید با آب ولرمی انجام بگیرد. نظافت و بهداشت قفس نیز مختص خود قفس و متعلقات آن است که ظروف آب و غذا را باید بهصورت روزانه بشویید. نظافت قفس را میتوانید به شکل زیر انجام دهید:
- کَف قفس را با روزنامه یا پارچهای بپوشانید و روزانه آن را تعویض کنید.
- هر هفته یا دو بار در ماه، بلبل و متعلقات قفس را بیرون آورده و قفس را شستوشو دهید.
۵.تولید مثل بلبل
بلبلها نیز همانند هر پرنده دیگری امکان تولید مثل و فرزندآوری را دارند که هرساله میتوانند یک جفت را برای خود برگزینند. این پرندگان معمولا در اواخر فروردینماه و اوایل تیرماه اقدام به جفتگیری میکنند که پس از تخمگذاری، نر و ماده موظف هستند که حدود ۱۴ الی ۱۵ روز روی تخمها خوابیده و آنها را گرم نگه دارند. پس از گذشت این مدت جوجهها به دنیا آمده و والدین موظف به تغذیه آنها با کرم خواهند بود.
روش تشخیص سلامت بلبل
اولین گام این است که بتوانید بلبل سالم و شادابی را انتخاب کنید که این روند نیاز به درنظرگیری ویژگیهایی دارد. در واقع بلبلی سالم است که دارای ویژگی و مشخصات زیر باشد:
- پرهای صاف و براق
- چشمان شفاف و نافذ
- منقار سالم
- تنفس طبیعی و بدون خسخس
- صدا و آواز طبیعی
- مدفوع سالم
- اشتهای مناسب و کافی
انواع بلبل و ویژگیهای نگهداری
بلبلها (بهخصوص در ایران) شامل نژادهای مختلفی هستند که هر یک خصوصیات رفتاری و غذایی خاصی دارند. بهطورکلی این پرنده در چند نژاد رایج وجود دارد:
- بلبل خرما (White-Eared Bulbul): پرندهای با جثه متوسط (حدود ۱۸ سانتیمتر)، دارای کاکل روی سر و لکهٔ سفید زیر گوش. این نژاد در میان بوتهها و باغهای خرما لانه میسازد و جزو نژادهای رایج برای پرورش در خانه است. این پرنده آواز دلنشینی دارد و تا حدودی توانایی اهلی شدن را دارد.
- بلبل هزاردستان (Nightingale): آوازخوان مشهور با رنگ قهوهای روشن و سیر، قد ۱۶ تا ۲۰ سانتیمتر. هزاردستان عمدتاً پرندهٔ وحشی است، نگهداری آن در قفس بسیار سخت است و استرس زیادی به پرنده وارد میکند. آواز آن در فصل بهار شنیده میشود.
- بلبل خالدار و بلبل کمری: نژادهای دیگری از بلبلها که رژیم غذایی آنها مشابه سایر بلبلهای نرمخوار است.
معرفی نژاد بلبل ها برای نگهداری بهتر پرنده
بلبلها دارای پر و بالی به رنگ قهوهای روشن و تیره هستند که چشمان سیاه، نوک بلند و دم پهنی دارند. این پرنده در نژادهای مختلفی وجود دارد که هر یک برخوردار از ویژگی و خصوصیاتی هستند.
بهطورکلی این پرنده در ۳ نژاد بنامهای بلبل خرما، خالدار و هزاردستان آواز خوان وجود دارد که نوع آخر خود نیز دارای ۳ دسته بنام بلبل آواز خوان موقوم، آواز خوان با صدای بم و آواز خوان با نت معمولی است. بلبل برتر و خوشصدایی که امروزه پرطرفدار واقع شده، نوع هزارستان میباشد.
برخی از نژادهای بلبل دارای خصوصیات زیر هستند:
- بلبل خرما جزو پرندگان دوستداشتنی است که در میان بوتهها، درختان و باغهای خرما لانه میسازد و معمولا بهصورت دست آموز پرورش داده میشود. این پرنده دارای اندازه ۱۸ سانتیمتری بوده که روی سرش کاکل دارد و برخوردار از سر و گلوی سیاهرنگ با لکه سفیدرنگ است. این بلبل زیباترین آوازخوانی است که بهترین آواز خود را در زمان جفتگیری سر میدهد. تعداد بالایی از این بلبل در کشورهای ایران، عراق، افغانستان، هند، پاکستان و بحرین ساکن هستند.
- هزاردستان نیز یکی دیگر از نژادهای بلبل بوده که هر بلبل هزاردستان دارای آواز زیبا و مجزایی است. این نوع بلبل در رنگ قهوهای روشن و سیر موجود است که قد آن ۱۶ الی ۲۰ سانتیمتر میباشد. تولید مثل بلبل هزاردستان نیز به این شکل است که جوجهها پس از گذشت ۱۰ روز البته قبل از اینکه امکان پرواز داشته باشند، دست به ترک لانه زده و میان شاخهها و بوتههای درختان قایم میشوند.
غذای بلبل چیست؟
بلبلها در طبیعت پرندگانی عمدتاً حشرهخوار و میوهخوار هستند (نرمخوار)، نه دانهخوار مطلق. رژیم غذایی آنها باید حاوی پروتئین، ویتامین، و مواد معدنی کافی باشد.
۱. غذای پای (۷۰٪ رژیم)
بهترین غذای بلبل در قفس، استفاده از پلتهای مخصوص پرندگان نرمخوار (Softbill Pellets) است. این پلتها بهگونهای فرموله شدهاند که تمام نیازهای تغذیهای بلبل را تأمین کنند و جایگزین مناسبی برای حشرات در طبیعت هستند.
۲. پروتئین حیوانی (برای سلامت و آواز)
بلبل به پروتئین حیوانی بالایی نیاز دارد. این منابع باید روزانه یا یک روز در میان در اختیار پرنده قرار گیرند:
- حشرات: کرم میلوُرم، لارو مگس سرباز سیاه (BSFL) یا جیرجیرک (از مراکز معتبر).
- غذای تخممرغی (Egg Food): ترکیبات تجاری یا تخممرغ آبپز رنده شده (بدون نمک).
۳. میوه و سبزیجات (۳۰٪ رژیم)
غذای بلبل باید حاوی انواع میوههای نرم و سبزیجات تازه باشد:
- میوهها: انگور، توتها، انجیر، سیب (بدون هسته)، انبه و خرما (به مقدار بسیار کم به دلیل قند بالا).
- سبزیجات: هویج رنده شده، کلم بروکلی بخارپز، سبزیجات برگ تیره (کاهو، اسفناج به مقدار کم).
غذای بلبل خرما
غذای بلبل خرما که یکی از رایجترین گونههای نگهداری شده در ایران است، باید شامل پلتهای نرمخوار باکیفیت بهعنوان پایه باشد. این پرنده از میوههای شیرین و نرم مانند انگور، توتها، انجیر و خرما (بهمقدار کم) و سبزیجاتی مانند هویج رنده شده استقبال میکند. همچنین برای تقویت صدای آواز و تأمین پروتئین، گنجاندن حشرات زنده (مانند میلوُرم) یا غذای تخممرغی در رژیم غذایی روزانه ضروری است.
غذای جوجه بلبل خرما
تغذیه جوجههای بلبل در قفس بسیار حساس و حیاتی است:
- جوجههای زیر ۲۰ روز: باید با استفاده از سرلاک مخصوص پرندگان نرمخوار و با سرنگ مخصوص، بهصورت دستی و در فواصل زمانی کوتاه (هر ۲ تا ۳ ساعت) تغذیه شوند. ترکیب سرلاک باید با آب ولرم باشد.
- جوجههای در حال رشد (۲۰ روز به بالا): به تدریج میتوان غذای نرم مانند غذای تخممرغی، حشرات خرد شده و تکههای کوچک میوه را در کنار سرلاک وارد رژیم غذایی کرد تا پرنده به غذا خوردن مستقل عادت کند.
غذای بلبل هزاردستان
غذای بلبل هزاردستان باید بسیار به رژیم طبیعی آن نزدیک باشد، زیرا این پرنده کمتر به زندگی در قفس عادت میکند. تمرکز رژیم هزاردستان باید بر پروتئین بالا از طریق حشرات زنده یا تازه و ترکیبات غذایی تخممرغی باشد. پلتهای نرمخوار باکیفیت و میوههای فصلی بومی نیز بخش مهمی از رژیم غذایی او را تشکیل میدهند. به دلیل حساسیت بالای این نژاد، مشاوره با دامپزشک پرندگان در مورد تغذیهٔ آن حیاتی است.
غذای بلبل کمری
غذای بلبل کمری، مشابه سایر بلبلهای نرمخوار، نیازمند رژیم غذایی متنوعی است که شامل پلتهای نرمخوار، انواع میوهها و سبزیجات تازه باشد. از آنجایی که این پرندگان در طبیعت از شهد و گرده گل نیز تغذیه میکنند، ارائهٔ گاهبهگاه ترکیبات مخصوص شهدخواران یا میوههای بسیار آبدار و شیرین (با کنترل قند) میتواند تنوع رژیم غذایی آنها را بهبود بخشد. پروتئین حیوانی (حشرات) برای حفظ سلامت پرها و آواز ضروری است.
محیطی امن برای پرنده بلبل شما با قفس سازی پژاوند
نگهداری از پرنده بلبل خانگی تجربهای دلنشین به شمار میآید که با درنظرگیری و رعایت اصول مهم تغذیهای (مبتنی بر نرمخواری) و محیطی، امکانپذیر است. قفس سازی پژاوند با تولید، فروش و تعمیر انواع قفس پرنده از جمله بلبل، محیط زندگی سالم و ایمنی را به آنها هدیه میدهد تا شما نیز بتوانید با برخورداری از آن و تأمین تغذیه مناسب، شرایط محیطی ایدهآل و… دست به پرورش بلبل در بهترین شرایط بزنید. برای دریافت مشاوره دراینباره میتوانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.